Thương lắm cái nghề tôi chọn — một công việc lặng lẽ đứng ở ranh giới giữa sáng tạo và thưởng thức, giữa cái cuồng nhiệt của người trong cuộc và sự tỉnh táo của kẻ đứng ngoài.
Một ngòi bút đồng hành cùng ánh đèn màu sân khấu không thể chỉ biết trầm ồ theo tràng vỗ tay, cũng chẳng thể khoanh tay đứng nhìn di sản bị xô lệch.
Sân khấu truyền thống hôm nay — từ Cải lương, Tuồng, Chèo, Ca Huế, Bài Chòi, Hát Bội ... đến Kịch nói — đang gánh trên vai vô vàn áp lực của nhịp sống hiện đại. Rất dễ để một cây bút phê bình tìm ra những hạt sạn, những mảng kịch bản manh mún hay sự chệch nhịp trong dàn dựng. Nhưng phê bình không phải là sự "bắt bài" hay dùng uy lực ngòi bút để "vạch lá tìm sâu"... Thế nhưng, diều đó không có trong tâm niệm trong công việc viết của tôi.
Người phê bình có tâm phải nhìn thấy đằng sau một suất diễn chưa trọn vẹn là giọt mồ hôi, là sự chắt chiu của cả một tập thể giữa mùa vắng khách. Trân trọng một nét diễn sáng tạo, cổ vũ một tâm huyết đổi mới dù còn dang dở — đó không phải sự thỏa hiệp xuê xòa, mà là sự bảo tồn bằng niềm tin. Viết để tiếp sức, để thổi bùng lên đốm lửa nghề vốn đã hiếm hoi, chứ quyết không làm nguội lạnh thánh đường.
Một nền nghệ thuật sống bằng hoài niệm là một nền nghệ thuật đang lùi. Trách nhiệm lớn nhất của người cầm bút hôm nay là trở thành một "máy lọc" và "bệ phóng" chuẩn xác cho những mầm non nghệ thuật.
Giữa thời đại số, khi "hào quang ảo" và danh xưng có thể được gọt giũa qua mạng xã hội, cây bút sân khấu phải giữ cho mình nhãn quan sắc nét. Phải lặn lội vào từng hội diễn, từng đêm diễn, ngồi vào hàng ghế khán giả để phát hiện những viên ngọc thô - ở đó có người nghệ sĩ trẻ ca đúng nhịp, thoại bằng ngọn lửa tự nhiên của tâm hồn, hay vẫn có những tài năng trẻ thực sự sống chết với nghề, bám từng lời ca, nét diễn chứ không chạy theo thị hiếu vô hồn - điều đáng quí đó đã níu chân những cây bút có tình với sân khấu nay lại càng nâng niu chữ Tâm với nghề.
Tìm thấy họ - những nghệ sĩ trẻ - để giải mã tiềm năng của họ bằng lý luận sắc bén chính là cách chúng ta trao cho họ một bằng khen tự tin để trụ lại với nghề.
Nói như vậy không có nghĩa là lãng quên những đại thụ - các ngôi sao lớn của sân khấu truyền thống không đơn thuần là tên tuổi bán vé, họ chính là những định chuẩn nghệ thuật của một thời đại.
Tôn vinh một ngôi sao lớn không phải là tô vẽ lại những hào quang cũ kỹ, mà là phân tích, giải mã cấu trúc tài năng của họ. Đặt ra các câu hỏi: tại sao một câu vọng cổ của họ lại khiến hàng ngàn người rơi lệ? Tại sao một nét vũ đạo, một ánh mắt của họ lại đạt đến độ chuẩn mực hàn lâm? Việc tôn vinh đúng giá trị của thế hệ đi trước chính là dựng lên những "cột mốc thẩm mỹ" để lớp người đi sau soi vào, để công chúng hiểu rằng: Để trở thành một Tượng đài, người nghệ sĩ đã phải trải qua một cuộc hành trình rút ruột nhả tơ khốc liệt đến nhường nào?
Suy cho cùng, mọi bài viết, hay những dòng viết hằng ngày của tôi cũng đều hướng về một cái đích duy nhất: tôn vinh Sân khấu Truyền thống Nam Bộ và Văn hóa Việt Nam.
Đó không đơn thuần là một hình thức giải trí, mà là nơi lưu giữ, tìm hiểu văn hóa, hồn cốt và giai điệu dân tộc. Tiếng đờn kìm, nhịp trống chèo, hay nhịp phách cổ nhạc chính là mạch nguồn chảy qua mấy trăm năm lịch sử. Tôn vinh sân khấu truyền thống là tôn vinh cái Đẹp, cái Chân - Thiện - Mỹ mà tổ tiên đã đúc kết và trao truyền.
Thắp nén hương nồng nàn lên bàn thờ Tổ nhân ngày 12 tháng 8 âm lịch, tôi tự dặn lòng: Thương lắm nghề tôi — bởi vì yêu sân khấu đến cuồng nhiệt, nên mới nguyện đi cùng sân khấu qua từng nốt trầm, nốt bổng. Mong cho ánh đèn màu luôn thắm, mong cho màn nhung đỏ luôn mở ra, sân khấu luôn sáng đèn và mong cho ngọn lửa nghề trong lòng người nghệ sĩ lẫn người viết về sân khấu sẽ không bao giờ tắt!
Trân trọng!!!
Vương Thoại Hồng
Copyright © 2024 Bản quyền thuộc về Sân Khấu Online
Đang online: 23 | Tổng lượt truy cập: 1,672,513